Over melk en Zuivel

Onze koeien produceren melk… Melk bestaat uit vetten, water, eiwitten en lactose (melksuiker). Er zijn mensen die beweren dat melk ongezond is en alleen voor kalfjes is bedoeld. Daar zijn wij het natuurlijk niet mee eens. Melk maakt onderdeel uit van een lekker en gezond voedingspatroon. En als we geen koeien hielden voor de melk dan zouden er waarschijnlijk maar weinig van die schattige kalfjes rondlopen want wat is dan hun bestaansrecht? Of zou je ze als huisdier willen? Maar ja, kalfjes worden groot. Dus wat is er mooier om een gezond product, dat essentieel is voor onze voeding, van onze sterke koeien te gebruiken en daar lekkere en gezonde dingen van te maken? De koe hoort ook bij onze Nederlandse cultuur en landschap, net zoals kaas. De koeien draaien hier twee keer per dag een rondje mee op de melk-carrousel. Met een rustig muziekje op de achtergrond (jawel, daar houden ze van) is het echt geen stressvolle bedoening. Integendeel zelfs, soms is het dringen geblazen wie als eerste mag ‘instappen’. Onze koeien geven gemiddeld bijna 29 liter melk per dag. Vanuit de melkstal gaat de melk in een grote tank waar de melk 3,5 graden celsius blijft. Eèn keer in de drie dagen komt zuivelfabriek DOC de melk ophalen waarna deze tot kaas verwerkt wordt. Onze kazen liggen hier gewoon in de supermarkt maar gaan ook naar het buitenland. Het is jammer dat wij eigenlijk te weinig voor ons product krijgen, als je bekijkt wat er allemaal voor gedaan moet worden. De melkprijs hangt af van de gehaltes vet en eiwit, vandaar dat het veevoeder goed uitgebalanceerd wordt en de koe het beste voer krijgt. Wij krijgen van onze melkfabriek rond 35 cent per liter melk, deze prijs is al tientallen jaren hetzelfde, terwijl onze kosten stijgen. Een normale ondernemer berekent zijn onkosten door in zijn prijs maar bij melkleveranciers ligt dat helaas anders. In de supermarkt koop je een pak volle melk voor 1,19 daar zit dus erg veel tussen. Logisch, de supermarkt verhoogt dan ook jaarlijks haar prijzen.

Lekker eten!

Er gaat voor bijna 8 miljard euro van de melk die we in Nederland verwerken naar het buitenland, waarvan 80% binnen Europa blijft. Sommige mensen denken bij het woord zuivelindustrie aan koeien die worden uitgebuit en onder vreselijke omstandigheden gehuisvest en behandeld worden. Onzin! Een boer wil en moet goed zijn voor zijn beesten want een koe die ziek is of slecht in zijn vel zit geeft amper melk, daarbij is boer zijn een levenswijze die je moet willen want je staat 24/7 klaar voor je dieren. De dag begint bij ons zeven keer per week om half 6 en eindigt na de laatste stal ronde om 11 uur. ’s Nachts moet je er vaak nog uit om een koe te helpen haar kalfje ter wereld te brengen. Eigenlijk zou iedereen de moeite moeten doen om eens een melkveebedrijf te bezoeken zodat je met eigen ogen kunt zien hoe de koeien in een stal gehuisvest zijn en hoe rustig ze staan te herkauwen. Eens een keer met de boer te spreken om te horen waarom bepaalde dingen op een bepaalde manier gebeuren. De koeien kunnen heel de dag eten, rondlopen, liggen in hun box, en langs de koeborstel lopen als ze bijvoorbeeld lekker hun rug even willen schuren. We hebben stalgordijnen die open en dicht kunnen en hebben ventilatoren hangen. Zijn de stalgordijnen open dan halen we de buitenlucht naar binnen, is het slecht weer dan gaan ze dicht. Koeien in de wei is een heel mooi gezicht maar is niet per se beter voor de dieren. Denk maar eens aan de weersomstandigheden in Nederland: regen, wind, vrieskou, hitte, droogte. Wat we daar mee bedoelen is, dat een koe ook in een ruime, goed geventileerde stal prima af is als weidegang geen optie is. Van onze koeien gaat minimaal een kwart in de zomer naar buiten. Toegegeven, dat blijft prachtig!

Graag wil ik iets vertellen over het mooie product waar onze koeien voor zorgen.
Ik ben grootgebracht toen melk nog een witte motor en goed voor elk was. Joris Driepinter – het mannetje dat vroeger reclame maakte voor melk – was mijn voorbeeld, als ik dorst had kon ik een halve fles melk naar binnen werken, zo koud uit de koelkast. Heerlijk! Ik ben zelden ziek, je moet natuurlijk kijken naar een totaalplaatje maar in melk zitten belangrijke voedingsstoffen die goed zijn voor ons lichaam. Het voedingscentrum heeft zuivel in de schijf van vijf staan omdat het een bron is voor vitamine B12 en B2, calcium en eiwitten bevat. Met name de calcium zorgt dat het daardoor goed is voor je botten. De aanbevolen hoeveelheid melk per dag is 2 à 3 porties per dag. De gezondheidsraad heeft in het rapport Richtlijnen Goede Voeding 2015 geconcludeerd dat het nemen van zuivel samenhangt met een lager risico op darmkanker en het eten van yoghurt met een lager risico op diabetes type 2. (Bron: voedingscentrum)

Omdat rauwe melk bacteriën kan bevatten wordt aangeraden om de melk eerst te koken waarna het zonder problemen gedronken of verwerkt kan worden. Melk die je in de supermarkt koopt bevat 3 à 4 % vet, halfvolle 1,5% en magere melk minder dan 0,5%vet. Dat smaakt dan ook meer naar water dan naar melk, vandaar dat er suikers en koolhydraten aan worden toegevoegd. Recent onderzoek heeft weliswaar vastgesteld dat de totale inname van zuivelproducten niet wezenlijk verband houdt met gewichtstoename of -verlies, maar het is wel zo dat bijv. volvette yoghurt is gerelateerd aan minder gewichtstoename evenals het eten van roomboter. Roomboter is een natuurlijke bron van linolzuur. Dit zorgt ervoor dat de vetverbranding wordt bevorderd.
Het vet in zuivel is dus niet per se slecht voor je en dat je dik wordt van volle zuivel is niet bewezen. Vet dat is bewerkt in de fabriek en aan producten wordt toegevoegd schijnt veel slechter te zijn; de zogenaamde transvetten (die voorkomen in o.a. margarine).
Tegenwoordig is het moeilijk om bepaalde keuzes maken omtrent je voedingspatroon. Veel onderzoeken spreken elkaar tegen maar aangenomen mag worden dat het onverstandig is om zuivel weg te laten in je voeding. Er worden ook zoveel heerlijke producten van gemaakt dat je jezelf erg zou beperken. Beneden zie je een greep uit de lijst van zuivelproducten. Denk bijvoorbeeld ook nog aan crème fraiche, koffiemelk, chocolademelk, milkshakes, rijstepap enz. Het kent vele toepassingen!

  • melk
  • karnemelk
  • kaas
  • kwark
  • slagroom
  • ijs
  • yoghurt
  • hangop
  • roomboter
  • vla

Wereldwijd voorzien zuivelproducten mensen van onmisbare voedingsstoffen. De groei van de wereldbevolking zorgt ervoor dat ook de vraag naar zuivelproducten toeneemt. De zuivelsector werkt daarom hard aan een steeds duurzamere melkproductie.

Het vervangen van zuivel door andere producten voor een lagere ecologische voetafdruk is weinig zinvol. Door de hoge nutriëntendichtheid – de grote hoeveelheid voedingsstoffen – is zuivel een zeer milieu-efficiënte voedingsbron. Het productenpakket dat nodig is om zuivel in een dieet te vervangen, zou een even grote milieudruk veroorzaken. Ook in de toekomst zullen melk en melkproducten dus een belangrijke onderdeel blijven van ons voedingspatroon. (Bron nzo.nl)

Kaas

Kaas is onlosmakelijk verbonden aan Nederland en de boterham met kaas is nog steeds een favoriet in het Nederlandse menu. Dat blijkt uit het onderzoek ‘Kaas & Cultuur’ van onderzoeksbureau GfK. Bij het woord ‘Nederland’ denken Nederlanders spontaan het eerst aan ‘thuis’, daarna aan een ‘fijn land’ en als derde aan… kaas.

Nederlandse kaas is wereldwijd beroemd. Maar vinden Nederlanders zelf ook dat kaas bij hun land en cultuur hoort? De NZO liet daarnaar onderzoek doen door GfK, een onafhankelijk marktonderzoeksbureau. Hoofdvraag: in hoeverre is kaas onderdeel van de Nederlandse cultuur? Aan het onderzoek deden 1042 mensen mee, waarbij de deelnemers niet wisten dat het onderzoek over kaas ging.

Stamppot blijkt het eerste te zijn waar de deelnemers aan denken bij Nederlands eten. Gevolgd door aardappelen, boerenkool en als vierde kaas. Maar kaas blijkt van al het Nederlands eten de absolute favoriet: 91% van de Nederlanders zouden kaas niet kunnen missen. Kaas is voor veel mensen  verbonden aan de Nederlandse identiteit: 84% van de Nederlanders vindt dat kaas hoort bij de Nederlandse cultuur.

In het onderzoek werd ook gevraagd hoe vaak en wanneer men kaas eet. Van alle Nederlanders blijkt 97 procent weleens kaas te eten. De meeste Nederlanders eten kaas op hun brood. Zo’n 40 procent belegt de boterham vrijwel dagelijks met kaas en 37% doet dat 2 à 3 keer per week. Hét moment daarvoor is nog steeds de lunch (84%), maar ook ’s ochtends bij het ontbijt kiest een groot aantal mensen in Nederland (50%) voor plakjes kaas op de boterham. (Bron: nzo.nl)

Alles met mate, maar kaas staat voor ons op nummer 1!

Schijf van vijf!

Groente en fruit   Verlagen met name het risico op hart- en vaatziekten, en ook op darmkanker, longkanker en diabetes type 2. Ze zitten vol goede voedingsstoffen, zoals vitamines, mineralen en vezels.  Smeer- en bereidingsvetten   Als je producten met veel verzadigd vet vervangt door producten met veel onverzadigd vet heb je minder kans op hart- en vaatziekten. Deze producten leveren vitamines A, D en E. Vis, peulvruchten, vlees, ei, noten en zuivel  
 Vis verlaagt het risico op hart- en vaatziekten. Peulvruchten en noten verlagen je LDL-cholesterol, wat helpt om je bloedvaten gezond te houden. In vlees en ei zitten veel goede voedingsstoffen, zoals ijzer en vitamine B12. Zuivel verkleint het risico op darmkanker en levert onder andere calcium en vitamine B12. Brood, graanproducten en aardappelen   Volkorenbrood en andere volkoren graanproducten verlagen het risico op hart- en vaatzieken, diabetes type 2 en darmkanker. Graanproducten leveren energie en onder andere vezel, eiwit, B-vitamines en ijzer. Aardappel is geen graanproduct, maar wel een bron van nuttige voedingstoffen.  Dranken  Wat je aan vocht verliest vul je vooral aan met drinken. Zwarte en groene thee verlagen de bloeddruk en verkleinen het risico op een beroerte.   (Bron: voedingscentrum)

Lactose-intolerantie

Wanneer lactose niet of niet volledig kan verteren, is er sprake van lactoseintolerantie. Dit geeft lang niet altijd klachten. Pas als dit bij gebruik van de aanbevolen hoeveelheden melk(producten) klachten geeft, is er sprake van lactose-intolerantie. 

Een lactosebeperkte voeding die in overleg met een diëtist wordt opgesteld is meestal voldoende om klachten te voorkomen.Meestal is het niet nodig om helemaal geen melk- en melkproducten meer te eten of te drinken. Ook is het vaak niet nodig producten te vermijden met melk of lactose als ingrediënt. (voedingscentrum)

Advertenties